Partnerzy serwisu:

 

Komentarze | Drogi - Polska

Problemy z odbiorem robót budowlanych

| Dariusz Ziembiński źródło: RynekInfrastruktury.pl 10.04.2018

zdjęcie autora

Dariusz Ziembiński

Kancelaria Ziembiński&Partnerzy

 

Problemy z odbiorem robót budowlanych
fot. Pixabay

Więcej z regionu:

Polska

Podziel się ze znajomymi:

facebookLogolinkedInLogolinkedInLogo
emailLogowykopLogogooglePlusLogo

 

Przez umowę o roboty budowlane wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i z zasadami wiedzy technicznej, a inwestor zobowiązuje się m.in. do odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia. Czy odbiór robót to obowiązek bezwzględny? Czy zawsze inwestor musi odebrać roboty zgłoszone przez wykonawcę i czy jakiekolwiek warunki odbioru sformułowane np. w umowie są w związku z tym niedopuszczalne?
Jednym z kluczowych etapów realizacji każdej inwestycji jest odbiór robót budowlanych przez inwestora. Każdy wykonawca robót budowlanych powinien sobie zatem zdawać sprawę, że kwestia odbioru jest uregulowana w obowiązujących przepisach wręcz zdawkowo. Mianowicie zgodnie z art. 647 K.c. przez umowę o roboty budowlane wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i z zasadami wiedzy technicznej, a inwestor zobowiązuje się do dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, w szczególności do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu, oraz do odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia.

Czy to bezwzględny obowiązek?

Jak wynika z literalnego brzmienia powyższego przepisu odbiór robót jest obowiązkiem inwestora, takim samym jak zapłata ustalonego przez strony wynagrodzenia. Pojawia się zatem pytanie, czy jest to obowiązek bezwzględny, a zatem czy zawsze inwestor musi odebrać roboty zgłoszone przez wykonawcę i czy jakiekolwiek warunki odbioru sformułowane np. w umowie są w związku z tym niedopuszczalne?

Odpowiedź na to pytanie daje orzecznictwo Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy konsekwentnie przyjmuje w swoim orzecznictwie, że nie można traktować obowiązku inwestora co do odbioru zgłoszonego przez wykonawcę obiektu w sposób mechaniczny, tj. uznawać, że taki obowiązek istnieje niezależnie od rodzaju i wagi wad stwierdzonych przy odbiorze. Sąd Najwyższy podkreśla, że takiego rygorystycznego pojmowania obowiązku odbioru robót nie sposób jest zaaprobować. W rezultacie Sąd Najwyższy przyjmuje, że inwestor może odmówić dokonania odbioru robót, jeśli stwierdzi w nich wady istotne.

Wyrokiem zawierającym swego rodzaju podsumowanie orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego odbioru robót jest wyrok z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II CSK 476/12.

Kiedy można odmówić odbioru

Zaakceptowano w nim dominujący w orzecznictwie pogląd, iż w sytuacji, gdy wykonawca zgłosił zakończenie robót budowlanych wykonanych zgodnie z projektem i zasadami wiedzy technicznej, inwestor jest zobowiązany do ich odbioru. W protokole z tej czynności, stanowiącym pokwitowanie spełnienia świadczenia i podstawę dokonania rozliczeń stron, niezbędne jest zawarcie ustaleń co do jakości wykonanych robót, w tym ewentualny wykaz wszystkich ujawnionych wad z terminami ich usunięcia lub oświadczeniem inwestora o wyborze innego uprawnienia przysługującego mu z tytułu odpowiedzialności wykonawcy za wady ujawnione przy odbiorze. Jednocześnie Sąd Najwyższy podkreślił, że odmowa odbioru będzie uzasadniona jedynie w przypadku, gdy przedmiot zamówienia będzie mógł być kwalifikowany jako wykonany niezgodnie z projektem i zasadami wiedzy technicznej lub wady będą na tyle istotne, że obiekt nie będzie się nadawał do użytkowania.


Uzasadniając powyższy pogląd Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na potrzebę rozróżnienia niewykonania zobowiązania od nienależytego wykonania zobowiązania, tj. sytuacji, kiedy zachowanie dłużnika jedynie częściowo pozostaje sprzeczne z treścią zobowiązania. Jak podkreśla Sąd Najwyższy, utożsamienie sytuacji, gdy roboty budowlane nie zostały wykonane z sytuacją, gdy są one dotknięte wadami, czyniłoby zbędną regulację art. 637 K.c. w zw. z art. 656 K.c. Ponadto, naruszałoby to równowagę między inwestorem a wykonawcą, uzależniając odbiór – a tym samym płatność należnego wykonawcy wynagrodzenia – od wykluczenia istnienia jakiejkolwiek wady w chwili oddania robót, jak i umożliwiając naliczanie kary umownej za niedotrzymanie terminu realizacji umowy warunkowanego przedstawieniem robót do odbioru w stanie idealnym, co w praktyce jest wręcz niemożliwe.

Nie chodzi o całkowity brak usterek

Oczywiście to, czy wykonawca wykonał związane z obiektem roboty budowlane w sposób zgodny z projektem i zasadami wiedzy technicznej, często jest przedmiotem sporu pomiędzy stronami. Zarzut niezgodności wykonanych robót z projektem lub zasadami wiedzy technicznej pojawia się zwykle jako argument mający uzasadniać odmowę odbioru robót. Trzeba bowiem pamiętać, że w świetle art. 647 K.c. inwestor ma obowiązek odbioru obiektu budowlanego, ale wykonanego zgodnie z projektem i zasadami wiedzy technicznej. W związku z brzmieniem powyższego przepisu powstaje pytanie, czy można uzależnić odbiór – jak również zapłatę wynagrodzenia – od braku jakichkolwiek usterek w realizowanym obiekcie budowlanym.

Powyższe zagadnienie było przedmiotem m.in. wyroku Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2007 r., sygn. akt V CSK 99/07. Sąd Najwyższy przypomniał w nim, że ochrona inwestora na podstawie przepisów o rękojmi za wady (art. 637 § 1 i 2 K.c. oraz art. 638 K.c. w zw. z art. 656 § 1 K.c.) realizuje się dopiero po dokonaniu odbioru. Sąd Najwyższy postawił też pytanie, czy w umowie o roboty budowlane dopuszczalna jest modyfikacja art. 647 K.c., podnosząca wymaganie wobec wykonawcy i na tak postawione pytanie udzielił odpowiedzi twierdzącej. Sąd Najwyższy nie zgodził się jednak z taką interpretacją, która prowadziłaby do wniosku, że każde odstępstwo od stanu idealnego (co do którego nie wiadomo, na podstawie jakich kryteriów byłby ustalany) dawałoby inwestorowi prawo do odmowy odbioru obiektu. Takie postanowienia umowne byłyby zdaniem Sądu Najwyższego sprzeczne z naturą zobowiązania wynikającego z umowy o roboty budowlane (art. 3531 K.c.) i wskutek tego nieważne.

Projekt i zasady wiedzy technicznej stanowią kompromis między tym, co możliwe i konieczne w budownictwie, uwzględniają interes publiczny i prywatny użytkownika, dlatego stanowią kryterium dopuszczalności modyfikacji wymagań odnośnie do jakości obiektu budowlanego. Budynek wzniesiony zgodnie z tymi wymaganiami, jeżeli projekt nie miał istotnych wad, nadaje się do użytkowania, natomiast ogólnikowe wykluczenie w umowie istnienia jakiejkolwiek wady w chwili oddania budynku do użytku naruszałoby równowagę między inwestorem a wykonawcą, pozostawiając tego ostatniego w niepewności odnośnie wynagrodzenia oraz zwrotu poniesionych wydatków. Zatem wykryte wady podlegają usunięciu stosownie do art. 637 i art. 638 K.c., jednakże to uprawnienie inwestora nie wpływa na obowiązek odbioru i zapłaty wynagrodzenia za budynek wzniesiony zgodnie z projektem i zasadami wiedzy technicznej. W rezultacie powyższych rozważań Sąd Najwyższy sformułował tezę, iż strony umowy o roboty budowlane nie mogą uzależnić wypłaty wynagrodzenia należnego wykonawcy od braku jakichkolwiek usterek. Powyższe stanowisko uznać należy za zdecydowanie dominujące w orzecznictwie.

Domniemanie, które można obalić

Wykonawcy robót budowlanych powinni mieć jednak świadomość, że dokonanie odbioru robót i spisanie stosownego protokołu odbioru nie oznacza bynajmniej, że wykonawca w należyty sposób wywiązał się z umowy o roboty. Jak podkreślił Sąd Najwyższy m.in. w wyroku z dnia 1 grudnia 2006 r., sygn. akt I CSK 276/06, nie powinno się absolutyzować roli protokołu odbioru zadania inwestycyjnego. Sąd Najwyższy przyjął bowiem, że sporządzenie i podpisanie protokołu odbioru robót budowlanych uzasadnia domniemanie, że zostały one wykonane zgodnie z umową, ale jest to domniemanie, które można obalić przez wykazanie, że umowa została wykonana nienależycie.



VII Kongres Kolejowy
 

VI Kongres Infrastruktury Polskiej odbędzie się 14 czerwca w Hotelu Sheraton w Warszawie. W tym roku Kongres ponownie stanie się miejscem wymiany opinii i informacji na temat kondycji szeroko pojmowanego polskiego rynku infrastruktury.

Tematyka tegorocznego Kongresu obejmie obszary związane z inwestycjami w infrastrukturę drogową i kolejową, plany rozwojowe żeglugi śródlądowej oraz strategiczne inwestycje z obszaru infrastruktury transportowej. Dyskutować będziemy także o zagrożeniach w realizacji projektów, technologiach dla inteligentnego budownictwa oraz infrastrukturze na potrzeby nowych środków komunikacji. Sprawdź program i zarejestruj się tutaj

Podziel się z innymi:

facebookLogolinkedInLogolinkedInLogoemailLogowykopLogogooglePlusLogo
Zobacz też

 

ŚLEDŹ NAS NA:
Zapisz się do newslettera:
Podanie adresu e-mail oraz wciśnięcie ‘OK’ jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na:
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa na podany adres e-mail newsletterów zawierających informacje branżowe, marketingowe oraz handlowe.
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa (dalej: TOR), na podany adres e-mail informacji handlowych pochodzących od innych niż TOR podmiotów.
Podanie adresu email oraz wyrażenie zgody jest całkowicie dobrowolne. Podającemu przysługuje prawo do wglądu w swoje dane osobowe przetwarzane przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa oraz ich poprawiania.
Śledź nasze wiadomości:
Zapisz się do newslettera:
Podanie adresu e-mail oraz wciśnięcie ‘OK’ jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na:
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa na podany adres e-mail newsletterów zawierających informacje branżowe, marketingowe oraz handlowe.
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa (dalej: TOR), na podany adres e-mail informacji handlowych pochodzących od innych niż TOR podmiotów.
Podanie adresu email oraz wyrażenie zgody jest całkowicie dobrowolne. Podającemu przysługuje prawo do wglądu w swoje dane osobowe przetwarzane przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa oraz ich poprawiania.

współpraca

 Rynek Kolejowy Rynek Lotniczy Transport Publiczny IAB Polska ZDG TOR
© ZDG TOR Sp. z o.o. | Powered by PresstoCMS